Ngành mía đường lao đao

Chưa bao giờ các nhà máy các con phố (NMĐ) rơi vào cảnh gặp khó như giai đoạn này… ĐBSCL từ chỗ có 10 NMĐ, nhưng hiện đã có 3 nhà máy đóng cửa, phá sản do thua lỗ và không tranh giành được; nhiều nhà máy phân phối các con phố bằng hoặc thấp hơn chi phí sản xuất.

Đường lậu tung hoành, các con phố tồn kho chồng chất, các nhà máy các con phố đang cầu cứu Chính phủ can thiệp!

Cần cuộc “cách mạng” về giống mía

Tính đến đầu tháng 6-2018, đã có 18/37 NMĐ của cả nước kết thúc niên vụ sản xuất. Các NMĐ cả nước đã ép được 13,5 triệu tấn mía, sản xuất gần 1,3 triệu tấn các con phố. Giá mía phổ biến 850.000 đồng/tấn có chữ các con phố đạt 10 CSS ở ruộng. Riêng miền Bắc và Bắc Trung bộ trên 1 triệu đồng/tấn. Giá các con phố liên tục giảm từ đầu vụ đến nay. Đến tháng 6, giá các con phố tiếp tục giảm 2.000 – 2.900 đồng/kg so có đầu vụ. Các nhà máy bán các con phố gần sát có giá các con phố lậu Thái Lan. Lượng các con phố tồn kho 670.000 tấn, tăng gần 200.000 tấn so có cách đây 2 tháng.

Một trong các điểm đặc thù của các NMĐ trong vùng ĐBSCL mà không nơi nào có được đó là: Sông ngòi chằng chịt và thuận lợi cho việc vận chuyển mía nên từ lâu đã hình thành vùng mía nguyên liệu chung, thời gian xuống giống và thu hoạch mía của các địa phương không giống nhau, nên các NMĐ có điều kiện chia sẻ mía nguyên liệu để có thể sản xuất liên tục có dao động thời gian kéo dài trong năm (từ 5 – 7 tháng /vụ).

Những năm gần đây, công tác chuyển đổi giống mía có chất lượng cao được nông dân tích cực thực hiện, đặc thù là giống ROC16, năng suất mía có nơi đạt bình quân trên 100 tấn/ha có chữ các con phố đạt trên 11 CCS. Đặc biệt, nhiều nông dân ở Hậu Giang trồng mía có năng suất mía đạt trên 200 tấn/ha có chữ các con phố đạt 11 CCS.

Với hàng loạt giải pháp năng suất mía bình quân của ĐBSCL từ 50-60 tấn/ha thì giờ đã đạt 90 tấn/ha và chất lượng mía từ mức 8,0 CCS nay đã đạt mức bình quân 10 CCS. Tuy đã nâng được chất lượng cây mía lên nhưng có mức 10 CCS là vẫn còn thấp hơn so có các khu vực khác trong nước và thấp nhiều so có các nước sản xuất mía các con phố tiên tiến trong khu vực và trên địa cầu.

Theo ông Phạm Quang Vinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Mía các con phố Cần Thơ (CASUCO): Cần thực hiện cuộc “cách mạng” về giống mía và kỹ thuật canh tác để khai thác lợi thế của ĐBSCL là nắng nhiều, đất đai phù sa màu mỡ và nước tưới dồi dào, để chọn ra được các giống mía có năng suất cao, chất lượng cao, thời gian sinh trưởng phù hợp có từng vùng nhằm đạt mục tiêu đến năm 2025 đưa năng suất mía bình quân ≥ 100 tấn/ha và CCS bình quân đạt ≥ 12 CCS. Các công ty các con phố cần phối hợp có các cấp chính quyền và nông dân trồng mía tổ chức lại giao thông nội đồng để giúp tưới tiêu, thoát nước tốt và giúp cho việc thu hoạch, vận chuyển mía được thuận lợi, từ đó giúp giảm chi phí thu hoạch – vận chuyển mía. Do chưa có máy thu hoạch phù hợp có nền đất yếu ta cần từng bước nghiên cứu chế tạo để có thể cơ giới hóa khâu làm đất, đào hộc, chăm sóc mía trong điều kiện nền đất yếu của ĐBSCL.

Đau đầu vì các con phố lậu thành hàng Việt Nam

Hiện các NMĐ trong nước đang đau đầu có các con phố buôn lậu. Theo 1 số NMĐ phản ánh: Từ sau khi phá thành công chuyên án tỷ các con phố (An Giang), tình hình buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại lại diễn biến phức tạp, tinh vi hơn, gần như công khai và tăng thêm hơn ở nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Đường lậu không chỉ có lý do từ Thái Lan làm việc ở biên giới Tây Nam, mà đã có cả các con phố tạm nhập tái xuất…

Theo Hiệp hội Mía các con phố Việt Nam, nguyên nhân tồn kho do các con phố lậu, gian lận thương mại và hàng giả không giảm so có năm ngoái. Thậm chí có xu hướng tăng thêm, công khai thách thức cơ quan tính năng. Việc nhập khẩu các loại các con phố khác thay thế các con phố mía để làm nguyên liệu công nghiệp chế biến thực phẩm nhất là nước giải khát đang có xu hướng tăng thêm.

Cụ thể các NMĐ rất bức xúc về tình trạng hàng giả và gian lận thương mại mặt hàng các con phố vi phạm quy định ở Nghị định số 43/2017/NĐ-CP (ngày 14-4-2017) về nhãn hàng hóa đang diễn ra công khai, dưới nhiều hình thức. Nổi lên là tình trạng các con phố nhập lậu thường được gỡ bỏ bao bì của nước sản xuất, sau đó sử dụng bao bì, nhãn mác hoặc in theo mẫu bao bì nhãn mác của các nhà máy/công ty các con phố trong nước. Điều khó hiểu đối có các NMĐ là cơ quan có thẩm quyền ở 1 số địa phương cấp phép làm việc đối có công ty, tổ chức được “sản xuất, chế biến, kinh doanh” mặt hàng các con phố, thường đóng bao 1kg hoặc 50kg, ghi nhãn mác không rõ ràng như: Về chất lượng, thường ghi các con phố mía Việt Nam chất lượng cao, các con phố luyện xuất khẩu, hàng cát và in nhãn thương hiệu hàng Việt Nam chất lượng cao; về nơi sản xuất, ngày sản xuất thường ghi ở các NMĐ Việt Nam, không ghi ngày sản xuất…

Trước vấn nạn “hợp thức hóa các con phố lậu thành các con phố Việt Nam” từ các cơ sở chế biến, Hiệp hội Mía các con phố Việt Nam kiến nghị: Cục Phòng vệ thương mại điều tra và có biện pháp phòng vệ đối có các con phố lòng (HFCS) nhập khẩu vào Việt Nam. Cục Quản lý phân khúc, Tổ công tác đặc thù 334 tăng cường kiểm tra xử lý vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đối có mặt hàng các con phố. Đề nghị Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (BCĐ 389) thực hiện các biện pháp quyết liệt chống buôn lậu, gian lận thương mại đối có mặt hàng các con phố, nhất là biên giới các tỉnh phía Nam. Các NMĐ đang chờ mong các giải pháp can thiệp để hỗ trợ ngành các con phố trong nước. Vì nhiều kiến nghị của họ đã phát đi từ năm ngoái nhưng đến nay chưa có phản hồi. Bản thân các NMĐ và nông dân đang nỗ lực để cải thiện các quy trình sản xuất để tăng tính tranh giành. Nhưng nếu không có giải pháp căn cơ can thiệp hỗ trợ – nhất là ngăn chặn các con phố lậu và nạn “sang chiết” hợp thức hóa các con phố lậu, nguy cơ phải “giải cứu” 300.000ha mía, 33.000 hộ nông dân và 1,5 triệu lao động ngành mía các con phố là rất gần!

Nông dân đòi nợ công ty mía các con phố Sóc Trăng

Những ngày vừa qua, hàng chục hộ nông dân trồng mía ở huyện Cù Lao Dung đã kéo đến UBND huyện phản ánh việc Công ty CP Mía các con phố Sóc Trăng nợ tiền mua mía không trả, sau đó kéo đến trụ sở công ty… đòi nợ. Trước tình hình này, Công ty Mía các con phố Sóc Trăng đã mở cuộc đối thoại trực tiếp có bà con.

Tại buổi đối thoại, ông Lê Văn Hiểu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng đã phát biểu chia sẻ các khó khăn bức xúc của bà con, đồng thời yêu cầu Công ty Mía các con phố Sóc Trăng khắc phục khó khăn, giải quyết dứt điểm tiền nợ người dân. Theo ông Nguyễn Văn Bình, Giám đốc Công ty Mía các con phố Sóc Trăng, hiện công ty đang thiếu tiền mía nguyên liệu đầu dao động 100 tỷ đồng, công ty cam đoan sẽ trả dứt điểm tiền nợ bà con trong tháng 7 tới.

PHAN THANH

Các quý khách đang xem chuyên mục blog duanbaryaciti.org của https://duanbaryaciti.org