Blockchain và cơ hội mới cho nông nghiệp Việt

(NDH) Không phải chìa khoá vạn năng nhưng blockchain có thể mở ra thời cơ cho các sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam chứng minh lý do xuất xứ, giải bài toán nhức nhối về thực phẩm an toàn giai đoạn này.

Kì vọng blockchain

"Sản xuất xoài đã đi vào quỹ đạo nhưng khâu tiêu thụ còn gặp 1 số vấn đề", đại diện hợp tác xã xoài Mỹ Xương chia sẻ ở Diễn đàn Vietnam Blockchain Summit ngày 8/6.

Với 95 ha xoài, khâu thu hoạch và tiêu thụ của hợp tác xã này thường gặp nhiều khó khăn. Không ít người tiêu dùng chê sản phẩm chua, kém ngon khi sử dụng chưa đúng thời điểm thích hợp. Mỹ Xương cũng không ít lần phải bù lỗ sau các đơn hàng bị giả mạo do không chứng minh được lý do.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong 1 lần thăm HTX xoài Mỹ Xương. Ảnh: Vietnamplus.

Thực tế, Mỹ Xương cũng đã gắn tem cho các sản phẩm của mình. Tuy nhiên, theo chia sẻ của ông Bùi Minh Cần, Phó Giám đốc hợp tác xã người tiêu dùng chưa thực sự tin vào thông tin được cung cấp. "Chi phí cho việc dán tem và xây dựng áp dụng quản lý cao cũng là khó khăn có chúng tôi. Cùng có đó, rất mất thời gian để triển khai các module đồng bộ cho chuỗi cung ứng từ đầu", ông Cần chia sẻ thêm.

Blockchain được kỳ vọng có đến sự cách tân trong quá trình truy xuất lý do đối có các sản phẩm nông nghiệp. Ông Cần cho rằng hệ thống quản lý blockchain sẽ được kích hoạt thông tin từ thu hoạch, ra đại lý, tới tay người tiêu dùng, thông tin không thể cách tân được, việc giả mạo tem khó khăn hơn.

Ông Đỗ Văn Long, Giám đốc Chiến lược Infinity Blockchain Labs (IBL) khẳng định, blockchain là khối chuỗi mở phân tán cho người dùng cùng truy cập bình đẳng và minh bạch. Tất cả các thông tin từ quá khứ đến tương lai đều được ghi tiếp nối thành chuỗi khối và không thể cách tân được.

Blockchain không phải chìa khóa vạn năng

"Blockchain không phải là chìa khóa vạn năng cái gì cũng mở được", ông Nguyễn Kỳ Minh, Giám đốc Ecomviet đặt vấn đề. Theo ông Minh, blockchain lưu trữ giữ liệu chắc chắn tính an toàn, tuy nhiên không thể xác thực được chất lượng cũng như tính chính xác của thông tin đầu vào. "Blockchain không phải máy kiểm tra nói dối", ông nhận định.

CEO TraceVerified, ông Bùi Huy Bình cũng thừa nhận blockchain có thể lưu trữ thông tin tốt hơn, nhưng để thông tin được minh bạch hơn, cần có kiểm chứng.

Ông Bình cho rằng cách kiểm chứng tốt nhất là phải có sự tham dự các đơn vị IOT đưa thông tin tự động hoặc có sự tham dự của các Hiệp hội, cơ quan nhà nước hoặc bên thứ 3 là tổ chức độc lập xác nhận thông tin. Khi đó, blockchain sẽ lưu đươc thông tin chính xác. "Nếu không có xác nhận mà cứ lưu, thông tin có thể sẽ như 1 đống rác", ông Bình xác nhận.

Giải thích thêm, ông Đô Văn Long, Giám đốc chiến lược IBL cho biết blockchain lưu trữ dữ liệu dựa trên hạ tầng đang có sẵn và chỉ áp dụng vào 1 số điều kiện nhất định. Theo ông, các trường hợp áp dụng lưu trữ thông tin trên blockchain đều phải có quy trình sản xuất rõ ràng.

Chi phí có xứng có đầu tư?

Bên cạnh đó, cũng nhiều ý kiến lo ngại về chi phí khi áp dụng blockchain cho các công ty vừa và nhỏ, độc đáo trong lĩnh vực nông nghiệp.

Ông Long – đại diện IBL cho biết hiện mới chỉ yêu cầu Mỹ Xương bỏ chi phí làm tem dán trên trái xoài, các nền móng công nghệ khác đang được hỗ trợ. Chia lửa có ông Long, có bí kíp áp dụng trên quy mô lớn hơn xoài Mỹ Xương, ông Đào Hà Trung, giám đốc TE-FOOD cho biết áp dụng truy xuất lý do bằng công nghệ blockchain giúp cải thiện chất lượng nguồn thông tin, do đó, lợi ích lớn hơn hẳn cách quản lý dữ liệu cũ. Ông Trung cho rằng các công ty đều làm được việc truy xuất lý do áp dụng blockchain.

Chưa thỏa mãn có câu trả lời từ hai đại diện trên, vị khách tham dự đến từ công ty công nghệ tiếp tục đặt vấn đề: "Với công nghệ blockchain – rất điển hình, rất sâu vào 1 lĩnh vực nào đó, liệu chi phí bỏ ra để áp dụng công nghệ có thể giúp xoài Mỹ Xương tăng giá trị 20% hay không, có giúp thị phần, doanh thu tăng hay không?".

Trả lời về câu chuyện chi phí, 1 vị khách khác đưa ra ví dụ việc dùng internet, dùng truyền hình cáp, khách hàng phải trả tiền hàng tháng, blockchain cũng chính là như thế. Như việc mua rau sạch giai đoạn này, chi phí trả thêm cho việc sử dụng blockchain cũng tương tự chi phí để xác định các sản phẩm đó được sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Bà Nguyễn Huỳnh Phương Thảo, Trưởng ban Pháp chế IBL cho rằng bài toán trái xoài chỉ là 1 minh chứng để minh chứng cho việc blockchain đã đi vào hoạt động thế nào. Theo bà Thảo, khi phát triển blockchain không phải 1 công ty như hợp tác xã Mỹ Xương sẽ mua phần mềm để áp dụng blockchain. Thay vào đó, Việt Nam sẽ phải phát triển cả hệ thống áp dụng "foodchain" áp dụng cho các cả sản phẩm khác.

Phát triển áp dụng blockchain sẽ phải chia sẻ chi phí từ công ty sản xuất, cơ quan quản lý nhà nước, cho đến người tiêu dùng. "Đây là 1 sự chia sẻ chi phí để cùng nhau nâng cao giá trị sản phẩm", bà Thảo phân tích.

"Nói về blockchain rất mơ hồ, cũng như internet, sẽ không nhìn thấy gì cho đến khi hình thành", bà Thảo nhận định và cho rằng câu chuyện trái xoài Mỹ Xương chính là bằng chứng và thông điệp cho sự đã đi vào hoạt động và sức mạnh của công nghệ blockchain truyền tới toàn bộ các cơ quan công dụng làm chính sách. Theo bà, không chỉ riêng trái xoài Mỹ Xương mà còn thanh long và các sản phẩm nông nghiệp khác của Việt Nam đều có thể thành công khi áp dụng công nghệ này để giải bài toán "nhức nhối" về thực phẩm không rõ lý do giai đoạn này.

Dù vậy, hiện blockchain vẫn đang được áp dụng tự phát theo nhu cầu của công ty. Nền tảng pháp lý chưa rõ ràng cũng khiến nhiều công ty e ngại việc sử dụng. Ông Nguyễn Thanh Hưng Chủ tịch VECOM cho rằng trước sự cách tân từng ngày của nền kinh tế số, Việt Nam cần có các chính sách và giải pháp Bên cạnh đó để thúc đẩy nghiên cứu, áp dụng blockchain.

Các khách mua đang xem chuyên mục blog duanbaryaciti.org của https://duanbaryaciti.org